Tek bölge, birden fazla uygunluk rejimi
Körfez İşbirliği Konseyi (KİK); Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Suudi Arabistan, Umman, Katar ve Kuveyt’ten oluşur. Üye ülkeler, Körfez Standardizasyon Teşkilatı (GSO) aracılığıyla ortak standartlar ve belirli ürün grupları için ortak Körfez teknik düzenlemeleri benimser. Bu ortak çerçeve, ihracatçılar için önemli bir kolaylık sağlar: aynı düzenlemeye tabi bir ürün, üye ülkelerde aynı temel gerekliliklere göre değerlendirilir.
Ancak ortak çerçeve her şeyi kapsamaz. Her ülkenin ulusal standardizasyon kurumu, kendi teknik düzenlemelerini, kayıt sistemlerini ve gümrükte istenen belgeleri belirlemeye devam eder. Bu nedenle “Körfez için belge” diye tek bir belgeden söz etmek çoğu zaman yanıltıcıdır. Doğru soru, ürününüzün hangi ülkeye, hangi düzenleme kapsamında gideceğidir.
Ülke ülke kısa bir harita
Aşağıdaki özet bir başlangıç noktasıdır. Programlar ve kapsamlar sık güncellendiği için ürününüz ve hedef ülkeniz için geçerli şartlar her zaman başvuruda teyit edilmelidir.
- Tüm KİK ülkeleri: oyuncaklar ve alçak gerilim elektrikli cihazlar gibi Körfez teknik düzenlemesi bulunan ürünlerde, GSO’nun onayladığı bir onaylanmış kuruluşun belgelendirmesine dayanan G-Mark ve Körfez uygunluk izleme sembolü.
- Birleşik Arap Emirlikleri: Sanayi ve İleri Teknoloji Bakanlığı’nın (MoIAT) yürüttüğü ECAS, düzenlenmiş ürünler için zorunlu belgelendirme programıdır; EQM ise kalite sistemi değerlendirmesini de içeren, genel olarak gönüllü, bazı ürünlerde zorunlu bir işaret lisansıdır.
- Suudi Arabistan: SABER platformu üzerinden işleyen ayrı bir program uygulanır; ayrıntılar için Suudi Arabistan (SASO, SABER) sayfamıza bakabilirsiniz.
- Kuveyt: Sanayi Kamu Otoritesi’nin (PAI) yürüttüğü KUCAS kapsamında düzenlenmiş ürünler için teknik değerlendirme raporu (TER) ve sevkiyata ilişkin teknik muayene raporu (TIR) istenir.
- Katar, Bahreyn ve Umman: Körfez teknik düzenlemelerinin yanında belirli ürün grupları için ulusal şartlar ve gümrükte istenen belgeler bulunabilir; güncel durum ürün bazında teyit edilir.
G-Mark ile ülke belgeleri nasıl ilişkilidir?
G-Mark, ürünün ilgili Körfez teknik düzenlemesinin sağlık, güvenlik ve çevreye ilişkin temel gerekliliklerini karşıladığını gösteren bölgesel bir uygunluk işaretidir. Bir kalite işareti değildir ve yalnızca kendi düzenlemesinin kapsadığı gereklilikler için anlam taşır. Uygunluk değerlendirmesini GSO’nun onayladığı onaylanmış kuruluş yapar; belgelendirmenin ardından ekonomik işletmeci ürünü GSO’nun uygunluk izleme sistemine kaydeder ve izleme sembolünü ürüne ve ambalajına uygular.
Ülke belgeleri ise ulusal düzenlemelere ve ulusal kayıt sistemlerine dayanır. Bir ürün hem bir Körfez teknik düzenlemesinin hem de bir ülkenin ulusal programının kapsamına girebilir. Bu durumda G-Mark, ülkenin kendi kayıt ya da belge şartını kendiliğinden karşılamaz; iki yükümlülüğün birlikte ele alınması gerekir. Buna karşın aynı test raporları ve teknik bilgiler, programların esas aldığı standartlar örtüştüğü ölçüde her iki değerlendirmede de kanıt olarak kullanılabilir.
GSO, ürün, ambalaj veya belgeler üzerinde başka işaretlerin de bulunabileceğini, ancak bunların Körfez uygunluk işaretinin okunabilirliğini ve görünürlüğünü bozmaması gerektiğini belirtir. Ambalaj tasarımında G-Mark, ulusal işaretler ve CE işareti gibi farklı işaretleri bir arada kullanıyorsanız bu kurala dikkat edin.
İhtiyacınız olan belgeyi belirlemek için adımlar
Ürünü ve GTİP kodunu netleştirin
Ürünün tanımını, modellerini, teknik özelliklerini ve GTİP (HS) kodunu belirleyin. Belgelendirme kapsamı çoğu zaman bu bilgilere göre tespit edildiği için model ve varyant listesini baştan eksiksiz hazırlayın.
Hedef ülkeleri sıralayın
Ürünü hangi ülkeye, hangi sırayla göndereceğinizi planlayın. Tek bir ülkeyle başlayıp daha sonra diğer KİK ülkelerine açılmayı düşünüyorsanız bunu başvuruda belirtin; kanıtların ileride nasıl kullanılabileceği açısından fark yaratır.
Körfez teknik düzenlemesi kapsamını kontrol edin
Ürününüzün oyuncak ya da alçak gerilim elektrikli cihaz gibi G-Mark gerektiren bir düzenlemenin kapsamına girip girmediğini tespit edin.
Ulusal programları kontrol edin
Hedef ülkenin ürününüz için ayrıca kayıt, sertifika veya sevkiyat belgesi isteyip istemediğini, örneğin BAE’de ECAS listesini ya da Kuveyt’te KUCAS kapsamını kontrol edin.
Mevcut test raporlarınızı gözden geçirin
AB için hazırlanmış raporlarınızın hangi standart sürümlerine göre, hangi laboratuvarda ve hangi modeller için düzenlendiğini listeleyin. Raporların kabul edilip edilmeyeceği programa ve laboratuvara bağlıdır.
Belgeyi düzenleyecek kuruluşu doğrulayın
Belgeyi düzenleyecek kuruluşun ilgili programda ve ürün grubunda yetkili olduğunu, örneğin G-Mark için GSO’nun onaylanmış kuruluş sicilinden kontrol edin.
Etiket ve belgelerde sık yapılan hatalar
- Belgelendirme tamamlanmadan işaret basmak: ambalaj baskısı çoğu zaman erken yapılır. G-Mark ve izleme sembolü, belgelendirme ve ürün kaydı tamamlanmadan kullanılmamalıdır.
- Model uyumsuzluğu: belgede, test raporunda ve ambalajda yer alan model adlarının birbirini tutmaması, değerlendirmede ve piyasa denetiminde sorun çıkarır.
- CE işaretini yeterli saymak: CE işareti AB mevzuatına uygunluğu gösterir; Körfez ülkelerinde tek başına yeterli sayılmaz.
- Bir ülkenin belgesini bölge geneli için geçerli sanmak: örneğin BAE için alınmış bir ulusal belge, başka bir KİK ülkesinin kendi şartlarını kendiliğinden karşılamaz.
- Kapsam değişikliklerini izlememek: düzenlenmiş ürün listeleri ve teknik şartlar güncellenebilir; bir yıl önce kapsam dışında olan bir ürün bugün kapsamda olabilir.
- Etiket bilgilerini hedef ülkeye göre kontrol etmemek: etiket ve kullanım bilgilerinin içeriği ilgili teknik düzenlemenin ve hedef ülkenin şartlarına göre gözden geçirilmelidir.
Belgeyi ve kuruluşu doğrulayın
GSO, onaylanmış kuruluşların güncel listesini kamuya açık bir sicilde yayımlar; sicilde kuruluş adına, ülkesine ve teknik düzenlemeye göre arama yapılabilir. Size sunulan bir G-Mark belgesinde onaylanmış kuruluşun kimlik numarasını not edin ve kuruluşun ilgili teknik düzenleme için sicilde yer aldığını kontrol edin. BAE ve diğer ülkelerin programlarında da belgenin, ilgili makamın yetkilendirdiği bir kuruluşun değerlendirmesine dayandığından emin olun.
Bir sonraki adım
Körfez pazarına hazırlığın en verimli yolu, ürün ve hedef ülke bilgilerini baştan netleştirip ortak düzenlemeleri ve ulusal şartları birlikte ele almaktır. Böylece aynı test kanıtlarını mümkün olduğunca birden fazla değerlendirmede kullanabilir, ambalaj ve etiket çalışmalarını tek seferde doğru yapabilirsiniz.
Bu belgeleri ilgili ülkenin yetkili kıldığı kuruluşlar düzenler; HENA olarak biz süreç danışmanlığı ve koordinasyon desteği veririz. Uygulanacak düzenlemeyi ve belge türünü netleştirir, gereken bilgi ve belge listesini hazırlamanıza yardımcı olur, dosyanızı yetkili kuruluşa sunulmaya hazır hâle getirir ve süreci tek muhatap olarak takip ederiz. Ayrıntılar için Körfez ülkeleri: G-Mark ve ECAS sayfamızı ve diğer uluslararası belgelendirme danışmanlığı hizmetlerimizi inceleyebilir, ürününüz için teklif alabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
G-Mark’ı ürüne kim uygular?
G-Mark’ı ve Körfez uygunluk izleme sembolünü, GSO’nun onayladığı bir onaylanmış kuruluşun belgelendirmesinden ve ürünün GSO’nun uygunluk izleme sistemine kaydedilmesinden sonra ekonomik işletmeci, yani üretici, ithalatçı veya dağıtıcı uygular. Belgelendirme kuruluşu işareti ürüne koymaz; uygunluk değerlendirmesini yapar ve belgeyi düzenler.
BAE için aldığım ECAS belgesi diğer Körfez ülkelerinde geçerli mi?
ECAS, BAE’nin ulusal programıdır ve başka bir KİK ülkesinin kendi şartlarını kendiliğinden karşılamaz. Bununla birlikte ECAS değerlendirmesinde kullanılan test raporları ve teknik bilgiler, standartların örtüştüğü ölçüde diğer ülkelerin programlarında da kanıt olarak kullanılabilir. Hedef ülke için gerekenler başvuruda teyit edilir.
Ürünüm G-Mark kapsamında değilse Körfez ülkelerine belgesiz gönderebilir miyim?
Her zaman değil. G-Mark kapsamı dışındaki ürünler de ülkelerin ulusal teknik düzenlemelerine ve programlarına tabi olabilir; örneğin BAE’de ECAS listesindeki bir ürün için ulusal belge gerekir. Ürününüzün hedef ülkede hangi düzenlemeye tabi olduğu GTİP kodu ve ürün bilgileri üzerinden başvuruda netleştirilir.