Direktiften tüzüğe: takvim
Oyuncaklar bugün AB pazarına 2009/48/AT sayılı Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği (Oyuncak Güvenliği Direktifi) kapsamında arz ediliyor. Bu direktifin yerini alacak (AB) 2025/2509 sayılı Oyuncak Güvenliği Tüzüğü 26 Kasım 2025’te kabul edildi, 12 Aralık 2025’te AB Resmî Gazetesi’nde yayımlandı ve 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girdi. Tüzük genel olarak 1 Ağustos 2030’dan itibaren uygulanacak; onaylanmış kuruluşların bildirimi ve Komisyon yetkileri gibi bazı hükümler ise 1 Ocak 2026’dan itibaren uygulanıyor.
Direktif 1 Ağustos 2030 itibarıyla yürürlükten kalkacak. Bu tarihe kadar oyuncakların uygunluğu 2009/48/AT’ye göre gösterilir; bu tarihten sonra piyasaya arz edilen oyuncakların ise yeni tüzüğün şartlarını karşılaması gerekir. Tüzük tüm üye devletlerde doğrudan uygulanacağından, ülkeden ülkeye farklı yorumlanabilen noktaların azalması hedefleniyor. Oyuncak güvenliğine ilişkin Türk mevzuatı da AB mevzuatıyla uyumlu biçimde yürütüldüğünden, iç pazar için üretim yapan firmaların da gelişmeleri izlemesi yararlıdır.
Önemli tarihler
- 12 Aralık 2025
- Tüzüğün AB Resmî Gazetesi’nde yayımlanması
- 1 Ocak 2026
- Yürürlüğe giriş; bazı hükümlerin uygulanmaya başlaması
- 1 Ağustos 2030
- Tüzüğün genel uygulama tarihi ve 2009/48/AT’nin yürürlükten kalkması
- 1 Şubat 2031
- Direktif kapsamında düzenlenen AT tip inceleme belgelerinin, süresi daha önce dolmadıkça, geçerliliğinin sona ermesi
Öne çıkan değişiklikler
Tüzük, 14 yaşından küçük çocukların oyununda kullanılmak üzere tasarlanan veya bu amaçla kullanılması öngörülen ürünlere uygulanmaya devam ediyor. Temel yaklaşım tanıdık olsa da üreticiler için önemli yenilikler içeriyor:
- Dijital ürün pasaportu: üretici, oyuncağı piyasaya arz etmeden önce her oyuncak modeli için bir dijital ürün pasaportu oluşturmalıdır. Pasaport, oyuncağın tüzüğe uygunluğunun gösterildiğini belirtir, doğru ve güncel tutulur ve direktif kapsamındaki AB uygunluk beyanının yerini alır.
- Kimyasallar: kanserojen, mutajen ve üreme için toksik maddelere ilişkin yaklaşım; endokrin bozucular, solunum yolu hassaslaştırıcıları ve belirli hedef organlara toksik maddeler gibi çocuklar için özellikle zararlı madde gruplarını da kapsayacak şekilde genişletildi.
- PFAS ve bisfenoller: oyuncaklarda, bileşenlerinde ve mikro yapısal olarak ayrı parçalarında PFAS’ın kasıtlı kullanımı yasaklandı; tüzüğün ekinde listelenen bisfenollere ilişkin kısıtlamalar da getirildi.
- Güvenlik değerlendirmesi: kimyasal, fiziksel, mekanik, elektriksel, yanıcılık, hijyen ve radyoaktivite tehlikelerini ve bunlara olası maruziyeti kapsamalı; kimyasallarda farklı maddelere birlikte maruz kalmanın bilinen ek tehlikelerini de dikkate almalıdır.
- Uygunluk değerlendirme: tüm ilgili güvenlik gerekliliklerini kapsayan uyumlaştırılmış standartlar veya ortak spesifikasyonlar uygulandığında iç üretim kontrolü kullanılır; bunlar yoksa, kısmen uygulanmışsa veya kısıtlamayla yayımlanmışsa AB tip incelemesi ve tipe uygunluk prosedürü izlenir. AB tip inceleme belgesi gerektiğinde ve her durumda beş yılda bir gözden geçirilir.
Bağlantılı ve dijital oyuncaklar
Oyuncaklar giderek daha fazla yazılım, ağ bağlantısı ve yapay zekâ işlevi içeriyor. Tüzük, yapay zekâ (AB) 2024/1689, siber dayanıklılık (AB) 2024/2847 veya telsiz ekipmanları 2014/53/AB mevzuatının kapsamına giren oyuncaklarda güvenlik değerlendirmesinin, çocukların bu tür oyuncakları amaçlandığı şekilde kullanırken taşıdıkları özel hassasiyetleri de dikkate almasını istiyor.
Bu, bağlantılı bir oyuncakta yalnızca pil, şarj ve mekanik parçaların değil; oyuncağın çocukla nasıl etkileşim kurduğunun da değerlendirme konusu olduğu anlamına gelir. Telsiz işlevi olan oyuncaklarda Telsiz Ekipmanları Yönetmeliği, elektronik bileşen içeren oyuncaklarda ise RoHS gibi diğer mevzuatın şartları da ayrıca karşılanmalıdır.
Hazırlık için yol haritası
Portföyünüzü envantere alın
1 Ağustos 2030’dan sonra da piyasaya arz etmeyi planladığınız oyuncak modellerini listeleyin. Her biri için yaş grubunu, bağlantılı veya elektronik işlev içerip içermediğini ve mevcut uygunluk değerlendirme yolunu belirleyin.
Malzeme ve kimyasal verilerini tedarikçilerden toplayın
Boya, plastik, tekstil ve kaplamalar gibi malzemelerin bileşimine ilişkin bilgileri, PFAS, bisfenoller ve yeni kısıtlanan madde grupları açısından değerlendirilebilecek ayrıntıda talep edin. Tedarik sözleşmelerinize bu bilgilerin güncel tutulmasına ilişkin şartlar ekleyin.
Güvenlik değerlendirmesi yönteminizi güncelleyin
Değerlendirmenizin tüm tehlike başlıklarını, olası maruziyeti ve kimyasallarda birlikte maruziyeti ele aldığından emin olun. Yeni bilgi edindiğinizde değerlendirmenin nasıl güncelleneceğini tanımlayın.
Uygunluk değerlendirme yolunu netleştirin
Uyguladığınız EN 71 serisi gibi uyumlaştırılmış standartların tüm ilgili gereklilikleri kapsayıp kapsamadığını ve yeni tüzük kapsamında güncellenip güncellenmediğini izleyin. Standartları kısmen uyguladığınız ürünlerde AB tip incelemesi gerekeceğini planlamanıza dahil edin.
Dijital ürün pasaportu için veri altyapısı kurun
Model bazında uygunluk bilgilerini doğru, eksiksiz ve güncel tutacak bir sorumluluk yapısı ve dokümantasyon düzeni oluşturun. Pasaportun ürünün satıldığı ülkelerin gerektirdiği dillerde erişilebilir olması gerektiğini de göz önünde bulundurun.
Mevcut belgelerin takvimini çıkarın
Direktif kapsamında alınmış AT tip inceleme belgelerinizin bitiş tarihlerini ve 1 Şubat 2031 sınırını not edin; yeni tüzük kapsamındaki değerlendirme ihtiyacını buna göre planlayın.
Geçiş döneminde hangi kurallar geçerli?
1 Ağustos 2030’a kadar oyuncakların uygunluğu 2009/48/AT’ye göre gösterilir ve CE işaretini, güvenlik değerlendirmesini ve uygulanabilir prosedürü tamamlayan üretici iliştirir. Direktife uygun olarak bu tarihten önce piyasaya arz edilmiş oyuncakların piyasada bulundurulması engellenemez. Burada belirleyici olan üretim tarihi değil, her bir ürünün piyasaya arz edildiği tarihtir. Yeni tasarımlarda iki düzenlemenin şartlarını birlikte dikkate almak, 2030 öncesi ve sonrası geçişi kolaylaştırır.
Hazırlığınızı erken başlatın
Dört buçuk yıllık geçiş süresi uzun görünse de malzeme verilerinin toplanması, reçetelerin değiştirilmesi, standartların güncellenmesi ve dijital ürün pasaportu altyapısının kurulması zaman alır. Temel yaklaşım ise değişmiyor: oyuncaklar CE işaretini taşımaya devam edecek ve bu işareti, güvenlik değerlendirmesini ve uygulanabilir prosedürü tamamlayan üretici iliştirecek. İşaret oyuncağın üzerine veya iliştirilmiş bir etikete görünür, okunaklı ve silinmez biçimde konur; ambalajın dışından görünmüyorsa ambalaja da iliştirilir. Üretici, dijital ürün pasaportunu teknik dosyayla birlikte oyuncak piyasaya arz edildikten sonra 10 yıl boyunca erişilebilir tutmalıdır. Konuya ilişkin yaygın yanlışlar için CE işareti yanlışları yazımıza göz atabilirsiniz.
HENA olarak portföy envanterinden güvenlik değerlendirmesinin güncellenmesine, teknik dosyanın hazırlanmasından yeni tüzüğe geçiş planına kadar oyuncak güvenliği uyum sürecinizde danışmanlık desteği veriyoruz; mevzuatın onaylanmış kuruluş tarafından AB tip incelemesi gerektirdiği durumlarda bu sürece hazırlanmanıza da yardımcı oluyoruz. Mevcut süreç için oyuncak güvenliği CE danışmanlığı sayfamızı inceleyebilir, ürünleriniz için teklif alabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
2030’dan önce üretilen ama sonra piyasaya arz edilecek oyuncaklara hangi kurallar uygulanır?
Belirleyici olan üretim tarihi değil, her bir oyuncağın piyasaya arz edildiği tarihtir. 1 Ağustos 2030’dan önce 2009/48/AT’ye uygun olarak piyasaya arz edilmiş oyuncaklar piyasada bulundurulmaya devam edebilir. Bu tarihten sonra piyasaya arz edilecek oyuncakların ise, üretim tarihleri daha önce olsa bile, yeni tüzüğün şartlarını karşılaması gerekir.
Dijital ürün pasaportu AB uygunluk beyanının yerine mi geçiyor?
Evet. Yeni tüzük kapsamında dijital ürün pasaportu, direktif kapsamındaki AB uygunluk beyanının yerini alır ve oyuncağın uygunluğunun gösterildiğini belirtir. Pasaport oyuncak piyasaya arz edilmeden önce oluşturulmalı, bir veri taşıyıcı aracılığıyla erişilebilir olmalı ve güncel tutulmalıdır. 1 Ağustos 2030’a kadar ise direktif kapsamındaki AB uygunluk beyanı şartı geçerlidir.
Direktife göre alınmış AT tip inceleme belgem 2030’dan sonra da geçerli mi?
Tüzük, 2009/48/AT kapsamında düzenlenen AT tip inceleme belgelerinin, süreleri daha önce dolmadıkça 1 Şubat 2031’e kadar geçerli kalacağını öngörür. Ancak 1 Ağustos 2030’dan itibaren piyasaya arz edilen oyuncakların yeni tüzüğün şartlarını karşılaması gerektiğinden, yeni gerekliliklerin tasarımınıza etkisini ve yeni tüzük kapsamındaki değerlendirme ihtiyacını önceden planlamanız gerekir.